Lãnh án tử bất ngờ vì viêm gan siêu vi

Uớc tính 8 - 25% dân số nước ta nhiễm virus viêm gan B và 2,5 - 4,1% nhiễm virus viêm gan C mạn tính, căn bệnh nguy hiểm hơn mọi người vẫn tưởng.

Xơ gan, ung thư gan - biến chứng của viêm gan siêu vi (VGSV) - có thể rớt xuống đầu bệnh nhân bất kỳ lúc nào.

Nhiều người trong nhà bị ung thư gan

Mỗi tháng một lần, ông Phương (*), 58 tuổi, từ Bình Định lại vào TPHCM đến BV Đại học Y Dược để làm TOCE (transcatheter oily chemoembolization: thuyên tắc mạch hoá học bằng dầu qua ống dẫn) chữa ung thư gan (UTG).

Cuối năm trước, thấy ăn uống kém, khó tiêu, nặng bụng, ông vào một bệnh viện địa phương khám. Bác sĩ chụp CT, phát hiện trong gan ông một khối u 5 cm và chẩn đoán ông bị UTG.

Vào TPHCM chữa, nhiều bệnh viện từ chối vì khối u quá lớn và bệnh diễn tiến xa. May BV Đại học Y Dược nhận phẫu thuật và tiên đoán ông chỉ sống được không quá 6 tháng.

 Nhận diện viêm gan

Đến tháng 7 này ông đã bước qua cột mốc nửa năm và đó là hy vọng để ông chiến đấu tiếp bằng cách mỗi tháng vào TP để diệt tiếp những khối u nhỏ còn lại.

“Tôi vẫn không hiểu vì sao bệnh diễn tiến xa như thế. Bác sĩ nói đó là hậu quả của nhiễm VGSV B mạn tính”, ông Phương nói.

Ông Phương bất ngờ khi bị UTG, nhưng ông còn bất ngờ nhiều hơn khi người chị ruột mình sau đó cũng phát hiện mắc bệnh này và cũng là biến chứng… của VGSV B mạn tính.

Đây không phải là trường hợp trong nhà có nhiều người bị UTG do VGSV. Hồi đầu tháng, thậm chí BV Đại học Y Dược TP.HCM còn phát hiện bốn thành viên trong một nhà mắc UTG.

Đó là một thầy giáo 43 tuổi. Anh và người anh cả đang chiến đấu với UTG, trong  khi mẹ và người em út qua đời trước đó vài  năm cũng vì bệnh này. Tất cả đều nhiễm VGSV B mạn tính!

PGS. TS. BS Bùi Hữu Hoàng, trưởng khoa Tiêu Hóa BV Đại học Y Dược TPHCM, cho biết theo thống kê của tổ chức Y tế thế giới (WHO) UTG thuộc nhóm ung thư gây tử vong nhiều nhất ở nước ta, hầu hết bắt nguồn từ VGSV.

“UTG tại Việt Nam đang tăng nhanh do việc chủng ngừa viêm gan B chưa đầy đủ và người dân chưa ý thức tầm soát bệnh định kỳ”, BS Hoàng nói.

VGSV giết người nhiều như HIV, lao, sốt rét

Đó là kết quả của một nghiên cứu công bố trong tháng này do trường Hoàng gia London (Anh quốc) và đại học Washington (Mỹ) thực hiện ở 183 quốc gia từ năm 1990 đến 2013.

Công bố trên tạp chí hàng đầu The Lancet, nghiên cứu cho thấy tử vong do VGSV gây ra trong 23 năm tăng 63%, từ 890.000 ca vào năm 1990 lên 1,45 triệu ca năm 2013, trong đó 96% do nhiễm virus viêm gan B và C với những biến chứng xơ gan và UTG.

Những triệu chứng ở đây là mệt mỏi, vàng da, nôn ói, nhưng ở nhiều người bệnh lại không có bất kỳ triệu chứng nào, vì thế họ không biết mình nhiễm VGSV cho đến khi phát ra những biến chứng nghiêm trọng.

Sự tăng nhanh của những cái chết do VGSV khiến người ta phải lo lắng bởi trong năm 2013 số tử vong cả thế giới do AIDS là 1,3 triệu ca, do lao 1,4 triệu ca và do sốt rét là 855.000 ca.

Chưa có một khảo sát chính thức nào về gánh nặng nhiễm VGSV tại nước ta, bởi một khảo sát như thế - theo các chuyên gia - rất tốn kém. Thế nhưng tình hình UTG tại BV Đại học Y Dược TP.HCM có thể phát họa phần nào về bức tranh này.

Theo ThS. BS Trần Công Duy Long, phó khoa Gan - Mật - Tụy, mỗi năm bệnh viện khám, điều trị cho khoảng 1.000 ca UTG, nhưng hầu hết số đó đều có bệnh sử viêm gan B hoặc C.

Trong nghiên cứu nói trên, người ta không chỉ ước lượng được những cái chết liên quan đến VGSV mà còn đánh giá được những năm tháng mất đi vì căn bệnh nhiễm trùng này.

Tính toán dựa trên việc trừ đi số tuổi từ lúc chết cho khoảng thời gian sống lâu nhất có thể. Kết quả người ta thấy trong năm 2013 VGSV đã lấy cắp hơn 41 triệu năm sống, chưa kể hơn 870.000 năm ở đó người mắc bệnh mất khả năng làm việc.

Có thể nào ngăn ngừa hoặc giải quyết được vấn đề nghiêm trọng này? Có, giới chuyên môn đã chỉ ra, phòng ngừa VGSV B bằng chích ngừa với hiệu quả hơn 90% và điều trị VGSV bằng những loại thuốc mới rất hữu hiệu.

Biết thế, nhưng còn nhiều rào cản để tiếp cận như không ít người chưa ý thức chích ngừa  hoặc giá các loại thuốc mới còn quá đắt.

Như thế, những án tử bất ngờ vì VGSV vẫn được xem là thảm họa sức khỏe của thế giới.

(*) Tên nhân vật đã được thay đổi.

Theo Phan Bình Yên - Chất lượng Việt Nam

Tag

Tin liên quan

Tin mới

Tags